به رغم كاهش آمار حوادث و مصدوميت هاى چهارشنبه سورى امسال نسبت به سال گذشته، اين بار نيز صدها نفر قربانى بى احتياطى و رفتارهاى خطرآفرين در آخرين سه شنبه سال شدند.
آخرين آمارها حكايت از مجروحيت بيش از ۱۱۰۰ نفر بر اثر حوادث چهارشنبه سورى دارد كه قريب به ۹۰۰ تن از آنان كارشان به بيمارستان كشيد.

در ميان آسيب ديدگان، كسانى هستند كه نه تنها دست ها و پاهايشان به شدت سوخته بلكه بعضا به دليل استفاده از مواد منفجره اعضايى از بدن خود را از دست داده اند. در مراسم چهارشنبه سورى امسال بيش از ۶۰ درصد حادثه ديدگان دچار سوختگى و بقيه دچار حوادث ديگرى همچون قطع عضو، آسيب ديدگى چشم، پارگى و جراحت در دست و ساير اعضاى بدن شدند. چهارشنبه سورى سراسر آتش و نورافشانى امسال براى خيلى ها خداحافظى هميشگى با نور و روشنايى و سلام به تاريكى بود. سه شنبه شب، بيمارستان فارابى به تنهايى پذيراى بيش از ۲۰۰ مصدوم چشمى بود كه شمارى از آنان بسترى و جراحى شدند. در آخرين شب چهارشنبه امسال، براى بعضى ها دستى نماند تا از سال ۸۵ خداحافظى كنند و بعضى ها چشم هاى دوخته به آتش را در ميان شعله ها جا گذاشتند. آتش چهارشنبه سورى امسال فقط به سوزاندن و جراحت و زخم زدن اكتفا نكرد و جان دو نفر را نيز گرفت. دست ها و پاهاى سوخته، چشم هاى به هم دوخته، پايان زندگى در شعله هاى آتش و... يك عمر حسرت و پشيمانى از چند ساعت لذت و چند لحظه غفلت؛ همين!

پيچيدگى معضل تردد اتومبيل ها در پايتخت، متوليان عديده مرتبط با اين معضل را به ارايه طرح هاى متعددى وا داشته است تا بلكه بتوانند با اجراى آن ها اندكى از سنگينى بار ترافيكى كلانشهر تهران بكاهند، اما در ميان انواع و اقسام پيشنهادهايى كه از سوى مسوولان ترافيك و حمل و نقل ارايه مى شود، برخى ايده ها و پيشنهادها از ويژگى ها و مختصات تأمل برانگيزى برخوردار است. نمونه اش پيشنهاد اجراى طرح ممنوعيت تردد خودروهاى تك سرنشين است كه به اعتقاد معاون حمل و نقل و ترافيك شهردارى تهران با اجراى آن ۳۰۰ هزار خودرو از چرخه ترافيك پايتخت خارج مى شوند. به گفته وى، ايجاد محدوديت در تردد خودروهاى تك سرنشين حجم بار ترافيك را در معابر پايتخت به ويژه در ساعات اوج ترافيك كاهش خواهد داد و اجراى اين طرح در ۴ ساعت ابتدايى روز بين ساعت ۶ تا ۱۰ بسيار موثر است.
بدون شك خروج ۳۰۰ هزار خودرو در ساعات اوج ترافيك، رقم بسيار تعيين كننده اى است، اما به نظر مى رسد

 

 

پيشنهاد دهندگان اجراى اين طرح برخى نكات ريز را در نظر نگرفته اند؛ نكات ريزى كه در عمل قابليت درشت شدن تا حد ايجاد دردسرهايى بزرگ را دارد. بد نيست به صورت مصداقى، مخاطبمان شخص معاون محترم حمل و نقل و ترافيك شهردارى تهران باشد، با اين فرض كه ايشان يك خودروى شخصى دارد و از آن براى تردد در معابر پايتخت استفاده مى كند. به موقعيت هاى زير توجه كنيد:
۱- صبح، بين ساعت ۶ تا ۱۰ قصد حركت از منزل به محل كار را داريد. محل كار شما در محدوده اضطرار واقع شده است. خب، چه بهتر كه عضو يا اعضايى از خانواده را به مدرسه، دانشگاه يا محل كارشان برسانيد، اما آيا مقصد اعضاى خانواده دقيقا در جنب محل كار شما واقع شده است؟ اگر در مسافت بين مقصدى كه آنان پياده شدند تا محل كارتان پليس شما را به جرم
تك سرنشين بودن جريمه كند چه خواهيد گفت؟
۲- صبح، بين ساعت ۶ تا ۱۰ قصد حركت از منزل به محل كار را داريد. چه خوب، بهانه اى پيدا شده است تا يكى دو نفر از مسافران بى وسيله را به مقصدشان برسانيد. اما آيا آنان ملزم هستند تا محل كارتان، خودرو شما را ترك نكنند، چون ممكن است حتى براى دقايقى كه خودرو شما تك سرنشين است، جريمه شويد. در اين شرايط مجبوريد دنبال مسافر بگرديد، و
نه تنها از آنان كرايه نگيريد بلكه يك چيزى هم دستى بدهيد تا سوار اتومبيل شما شوند. يا شايد مجبور شويد با التماس يك مسافر را در اتومبيل خود نگه داريد تا مسافر ديگرى سوار كنيد و ممكن است تا يافتن مسافر دوم، مسافر اولى كيلومترها از مقصد خود دور شده باشد. در اين صورت چه خواهيد كرد؟
۳- صبح، بين ساعت ۶ تا ۱۰ قصد حركت از منزل به محل كار را داريد. نمى دانم واژه «زورگير» تاكنون به گوش شما خورده است يا نه؟ احتمالا در صورت اجراى طرحى كه شما پيشنهاد داده ايد كار و كاسبى زورگيرها سكه خواهد شد، به ويژه اگر طرح در ساعات اوج ترافيك شامگاهى نيز اجرا شود. بالاخره وقتى قرار باشد شما تك سرنشين نباشيد، ممكن است بين هزاران مسافرى كه سوار مى كنيد، چند بار هم به پست زورگيرها بخوريد.
۴- صبح، بين ساعت ۶ تا ۱۰ قصد حركت از منزل به محل كار را داريد. حالا فرض كنيم اگر شما به جاى آقا بودن، يك خانم بوديد و از قضا شغل حساس و مهمى مثل «جراح» يا «استاد دانشگاه» را داشتيد. تكليفتان با اجبار «تك سرنشين نبودن» چه مى شد؟ از توضيح بيشتر اين موقعيت صرف نظر مى كنيم.
۵- صبح، بين ساعت ۶ تا ۱۰ قصد حركت از منزل به محل كار را داريد. حوصله خوانندگان ما از اين موقعيت ها سر رفته است. بدون شك ده ها موقعيت ديگر از اين دست مى توان تصور كرد. اما شما براى رهايى از اين موقعيت ها چند راه پيش رو داريد. با وسايل نقليه عمومى مثل اتوبوس و مينى بوس خود را به محل كار مى رسانيد. بعيد است شما مينى بوس و اتوبوس را انتخاب كنيد چون خودتان بارها از كاستى ها و كمبودها در اين زمينه گلايه كرده ايد. با تاكسى يا آژانس مى رويد، اما شما كه نمى توانيد از پس هزينه تردد هميشگى با اين وسايل برآييد؟! بهترين راه اين است كه شما راننده داشته باشيد كه با خودتان در اتومبيل مى شويد ۲ نفر. به اين ترتيب مشكل حل شد. به تمامى دارندگان خودروهاى تك سرنشين پيشنهاد مى كنيم يك راننده استخدام كنند تا مشمول طرح ممنوعيت تردد خودروهاى تك سرنشين نشوند. اين طورى هم طرح پيشنهادى متوليان ترافيك اجرا و هم مشكل اشتغال حل مى شود!

ماجراى ترسيم و انتشار كاريكاتورى در روزنامه ايران شايد از نظر عاملين آن يك اتفاق ساده بود، اما بازخورد منفى گسترده در برابر اين اتفاق ساده، ما را به يك پازل پيچيده هدايت مى كند.
موضوع از اين قرار بود، كاريكاتورى از يكى از كاريكاتوريست هاى مطرح كشور در شماره اخير ايران جمعه چاپ شد، با مضمونى كه برداشت اهانت به آذرى زبان ها از آن مى شد. ادامه ماجرا، عكس العمل مردم آذرى زبان در قالب اعتراضات گسترده، موضع گيرى برخى مسوولين در دفاع از هم وطنان آذرى، بازداشت ۲ نفر از عوامل تهيه و چاپ كاريكاتور مزبور و رأى هيات نظارت بر مطبوعات بر توقيف روزنامه ايران و ... بود.
اتفاقى كه افتاد، پيش از اين نيز به  شكلهاى ديگر و كم و بيش مشابه رخ داده و باعث جريحه دار شدن احساسات يك قوم، قشر يا صنف خاصى شده است. به عنوان مثال در يك فيلم، شخصيتى كه پرستار يك بيمارستان بوده نقش فردى با ويژگى هاى غيراخلاقى را بازى كرده و نمايش فيلم اعتراضات پرستاران در سطح جامعه را به همراه داشته است. مواردى از اين دست معمولاً محمل رسانه اى دارند و به همين دليل در سطح جامعه پخش و به عنوان رويكرد رسمى جامعه تلقى مى شوند. دليل حساسيت بالاى قشر، گروه يا صنف مورد اشاره نسبت به موضوع نيز به همين فراگيرى و رسميت بخشيدن به «ديدگاه مطرح شده در رسانه» بر مى گردد.

 صاحبنظران مسايل اجتماعى معتقدند با وقوف به حساسيت ها و خطوط حريم فرهنگى اقوام و اقشار

بايد سازوكارى جهت حفظ اين حريم انديشيده شود.
كارشناسان مى گويند: يكى از عوامل مهم حفظ وحدت و انسجام ملى، حفظ حريم فرهنگى اقوام و احترام به آنهاست.
به اعتقاد عليرضا محسنى، كارشناس مسايل اجتماعى، رسانه ها اعم از مطبوعات و صدا و سيما در طرح مطالب و تصاوير بايد همه جوانب را بسنجند تا حريم فرهنگى اقشار جامعه مورد تعرض قرار نگيرد. وى گفت: هرچند مواردى همچون چاپ يك مطلب يا تصوير كه در آن يك ويژگى قومى برجسته مى شود ممكن است كاملاً سهوى باشد اما اهالى رسانه بايد با شناخت كافى از شاخصه هاى پازل پيچيده فرهنگ اقوام نسبت به انعكاس مطالب رسانه  اقدام كنند.
اين كارشناس تأكيد كرد: سازوكارهايى لازم است كه خطوط كار رسانه اى را در اين حيطه  ترسيم كند كه مى تواند در قالب يك نظامنامه يا حتى گنجاندن مواد خاصى در قانون مطبوعات و رسانه ها باشد تا پيشگيرى هاى لازم صورت گرفته باشد. حميد سليمى، كارشناس ارشد جامعه شناسى نيز با تأكيد بر ضرورت حفظ انسجام ملى گفت: حساسيت هاى فرهنگى اقوام امرى بديهى است اما همه از يك آيين و منش ملى پيروى مى كنيم، از اين رو عكس العمل هاى تند در قالب تظاهرات به صرف درج يك مطلب يا تصوير، باعث تضعيف بنيان هاى وحدت ملى و ايجاد زمينه جهت سوء استفاده بيگانگان مى شود. وى افزود: بهترين عامل براى پيشگيرى از وقايع اين چنينى تمهيدات قانونى است كه بايد كارشناسان و مسوولين امر درباره آن بينديشند.